Werk-stress is Techno-stress

Jongere ICT-ers, marketeers en HRM-ers midden in de vuurlinie voor een ernstige burn-out

| Workfront | 8 min | 23 april 2020 16:39
Gewaardeerd
Afbeelding: Piramide van Maslow voor Thuiswerkers | Copyright: Workfront
Volgens TNO is chronische stress een belangrijke oorzaak van werk gerelateerde ziekten. Hun onderzoekers ontdekten dat 17,3 % van de werkenden in Nederland lijdt aan ernstige burnoutklachten [1]. Deze komen het meest voor bij jongere medewerkers die lijden aan technologiestress. De situatie is het ernstigst in de ICT-sector en in de dienstverlening, waartoe marketing en HRM behoren. Het thuiswerken tijdens de coronavirus-crisis brengt de pijnpunten in ons werken goed aan het licht. Technologie ís onderdeel van het probleem, maar ook de enige oplossing, stelt Günter Sandmann. Succesvoorwaarde is dat organisaties gezonde work management-principes doorvoeren.

De Nederlandse Arbo-wet voor de arbeidsomstandigheden stelt met name strenge eisen aan de werkomgeving in de productie-industrie en het gebruik van gereedschappen en beschermingsmiddelen. Het langjarige TNO onderzoek laat zien dat tegenwoordig niet alleen de ´blue collar´ medewerkers, maar ook de ´witte boorden´ wat te stellen hebben met hun werkomgeving. TNO adviseert daarom een ´digitale detox´ - ontgiften en afkicken, dus.
 
TNO en het CBS voeren de langjarige Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) samen uit onder zestigduizend Nederlandse medewerkers. De cijfers zijn zonneklaar.

Werkstress volgens TNO

  • werkstress-kosten:
    • € 4,7 mrd in Nederland per jaar (2017)
  • werkstress-gevolgen:
    • ernstige burn-outklachten, over het algemeen: 17,3 %
      • … onder jongere medewerkers (25 - 35 jaar): 20,9 %
      • … in de ICT: 19,1 %
      • … onder zakelijke dienstverleners (w.o. Marketing & HRM): 18,4 %
  • werkstress-oorzaken (en hun vóórkomen):
    • technologie-stress:
      • voortdurend computeren (60 %) [1]
      • voortdurend bereikbaar zijn (47 %)
      • voortdurende informatie-overbelasting (28 %) [2]
    • lage beslissingsbevoegdheid, of autonomie (44 %)
    • hoge taakeisen (38 %)
bron: NEA-enquête van TNO, dr. N. Wiezer, e.a. & CBS

Confronterende cijfers over het welzijn van medewerkers. Kostbare cijfers ook: volgens de NEA uit 2017 groeiden de verzuimkosten door werkstress voor werkgevers over de drie voorgaande jaren met gemiddeld 20 % per jaar, tot € 2,8 mrd (op een totaal van € 4,7 mrd aan werkstress-kosten).

Veel moeten, weinig mogen

De klassieke werkstressveroorzaker is de combinatie van veel moeten (hoge taakeisen) en weinig mogen (lage autonomie) en die zijn dat nog steeds, in groeiende hevigheid zelfs [1]. Sterk opkomend is een nieuwe loot aan de stam: technologie-stress, veroorzaakt door communiceren via de computer, tablet of telefoon; altijd bereikbaar zijn, ook na werktijd; en informatie-overbelasting.

In deze tijden van het coronavirus, is goed merkbaar wat technologie-stress is, nu medewerkers hun gedeelde werkomgeving en de kantoorfaciliteiten moeten missen:
  • medewerkers moeten hun thuiswerkplek snel opwaarderen tot een volwaardige, voltijds werkplek (zie kader Géén stress: Computertips bij Huisarrest);
  • de IT-afdeling moet snelle toegang bieden tot de kantoorsystemen en de bevoegdheden toekennen om bij de benodigde informatie te kunnen;
  • medewerkers moeten snel leren om voltijds op afstand samen te werken, via platforms zoals Slack en Microsoft Teams, en te video-vergaderen en overleggen via IT-systemen, telefonie en chat die tussen hen in staan, zoals via Skype, Zoom en WhatsApp.

Géén stress: Computertips bij Huisarrest

Een laptop is een tussendoorcomputer en geen productiebeest. De interface, het koppelvlak tussen mens en computer moet optimaal zijn om het ontstaan van klachten te minimaliseren.

Bedrijven strooien met laptops en tablets, maar zouden daarbij een los toetsenbord, muis en scherm moeten uitlenen, samen met een bureaustoel. Let ook op de lichtval, temperatuur, luchtkwaliteit, pauzes en bewegingsmomenten.

Serverparken en internetverbindingen doorstaan de coronavirus-stresstest en houden zich wonderwel goed, bleek uit een rondgang langs grote aanbieders door Stijn van Gils, redacteur bij Het Financieele Dagblad.

´Het internet´ is  zo sterk als de zwakste schakel en dat  blijkt – juist in tijden van het coronavirus - meestal de wifi-verbinding tussen de binnenkomende router en de aangesloten computers te zijn: de verkoop van wifi-versterkers is in de eerste weken van Nederlands beperkte quarantaine vervijfvoudigd, meldt Bol.com. In de grote steden blazen thuiswerkende buren elkaar zo de ether uit. Tip: probeer eens een ander kanaal binnen de 2,4 GHz-frequentie, schakel over op 5 GHz, of prik eens een UTP kabeltje tussen router en laptop: verbluffend resultaat voor vijf euro… ;-)

Nederland wordt steeds meer een dienstenland. Het is daarom belangrijk dat onderzoekers [1] de ontwikkeling van de welvaart en het welzijn in de gaten houden. Met die kennis kunnen bedrijven en overheden sturen richting een gezonde economie, voor mensen, hun bedrijven en de aarde. We weten dus wát er speelt, en dat de ontwikkeling negatief is. Dat wordt veroorzaakt door klassieke en eigentijdse stressveroorzakers, waar we nog geen greep op hebben gekregen. De coronacrisis maakt de cijfers nu ook direct voelbaar.

State of Work

Het doorlopende Workfront ´State of Work´-onderzoek [2], toont de werksituatie en –ervaringen van medewerkers die eigentijds kenniswerk verrichten, en hun verwachtingen daarover. Dat levert interessante kanttekeningen op over hoogwaardige dienstverleners die ook veel ongestructureerd werk verrichten:
  • Rond de 90 % van de respondenten is trots op het werk dat het bedrijf of de organisatie verricht; vindt zijn of haar eigen rol daarbinnen belangrijk; en vindt dat werk méér waard dan alleen een salaris.
  • Medewerkers willen van strategisch belang zijn en 57 % wil het resultaat en de invloed van haar of zijn werk terugzien in de beloning.
  • Maar medewerkers geven ook aan dat ze maar 43 % van hun werktijd toekomen aan het echte werk en de taken waar ze verantwoordelijk voor zijn, en dat ze zo´n 15 keer per dag door hun digitale werkomgeving worden gestoord in hun eigenlijke werk.
  • Rond de 85 % vindt dat de IT-systemen waarmee zij moeten werken, de eenvoud van moderne middelen als Google zouden moeten bieden; dat het hun organisatie aan een goede visie op IT ontbreekt; en dat daardoor kansen en mogelijkheden worden gemist. Slechts 50 % zegt dat zakelijke beslissingen worden genomen op basis van harde gegevens.
  • Rond de 70 % zou graag op een centrale plaats een totaaloverzicht zien van al het relevante werk.
Als werk-stress techno-stress is, dan is er enerzijds slecht nieuws: technologie gaat nooit meer weg. Het zal ons jonge (of oudere) professionele leven juist steeds meer beïnvloeden, ook binnen al zwaar belaste sectoren als ICT, Marketing, en HRM. En we blijven ermee te maken houden op individueel niveau, binnen de afdeling en de taakgroep, binnen ons bedrijf of organisatie, en in de gehele maatschappij. We werken, om met TNO te spreken, ´in dynamische bedrijfsprocessen binnen complexe systemen´ en technologie is daarbinnen een groeiend fenomeen.

We hebben, als gezegd, te maken met de klassieke en moderne stressfactoren van hoge taakeisen, lage autonomie en technologische druk. Het Workfront-onderzoek concludeert dat technologie ons daarbij eerder van het werk houdt en onze arbeidsvreugde tempert, dan dat het ons steunt.

Maar er is ook goed nieuws. Want hoe je de stand van het hoogwaardige, vaak ongestructureerde kenniswerk ook onderzoekt of beschrijft, er is ook een eenduidige, diepere oorzaak aan te wijzen, en die biedt de sleutel tot de oplossing.

Work management

In zijn algemeenheid is de laatste jaren gebleken dat het eigentijdse ongestructureerde kenniswerk veel beter kan worden georganiseerd, volgens ´modern work management´-principes. In een tijd dat ´niets meer zeker is, behalve dat we voortdurend veranderen´; dat we ´wendbaar moeten zijn om in te kunnen spelen op bedreigingen van onverwachte nieuwe spelers in de markt´; we ´zonder innovatie niet overleven´; en ´onze data de belangrijkste assets zijn´, voldoen ook de manier waarop we werk konden managen en de afgebakende organisatiestructuren niet meer.

We moeten in ons werk op zoek naar een nieuwe basis, bijvoorbeeld:
  • Op welke databronnen baseren we onze beslissingen?
  • Wat is onze enkelvoudige doelstelling (en wat schrappen we dus allemaal)?
  • Welke mensen (met hun kennis, vaardigheden en ervaring) en welke middelen staan ons daartoe ter beschikking?
  • Wie werken er samen aan welke (deel-) taken? En wie moeten daaraan hun bijdragen verlenen?
  • Wie krijgen daarbij welke verantwoordelijkheden én de bijbehorende beslissingsbevoegdheden, begrotingen en toegang tot de aanwezige vertrouwelijke kennis?
  • Wat is een realistische tijdsplanning, en wat zijn de oplevermomenten van wat er geleverd moet worden?
  • Waar en hoe houden we een enkelvoudig overzicht van de voortgang en het lopende werk?
Iedere organisatie en bedrijf heeft zijn unieke uitdagingen en zal een andere basis moeten definiëren. Dat kost aandacht en tijd om te bepalen. In de praktijk valt het ook niet mee om work managementprincipes en de gekozen strategische basis consequent door te voeren. Maar het grootste obstakel om modern kenniswerk nu eens echt goed te organiseren en te beheren, is de waan van de dag en zijn mensen die ´ja´ zeggen en ´nee´ doen vanuit welk (eigen-) belang dan ook.

In de VS is modern work management inmiddels goed van de grond gekomen, en in Europa wint het aan bekendheid en populariteit. Dat is te danken aan de opkomst van een nieuwe categorie softwaresystemen en platforms die – eenmaal goed geïmplementeerd - het fenomeen van modern work management veel beter realiseerbaar en uitvoerbaar maken. Grote, (inter-) nationale, particuliere en beursgenoteerde bedrijven boeken er inmiddels concurrentievoordelen mee. Geweldige bijvangst is dat gezond work management stress reduceert en de arbeidsbevrediging doet toenemen, omdat iedereen doelgericht en met de juiste middelen, meer van zijn of haar tijd werkt aan de kern van de zaak.

Tech-Relief

Gezonde work management-principes en goede technologie veroorzaken geen stress, maar stellen ons juist in staat om ook die andere stressfactoren van hoge eisen en weinig autonomie en bevoegdheden de kop in te drukken, en om meer tijd aan de inhoud te kunnen besteden en minder gedwarsboomd te worden door de organisatie ervan. Het volledige thuiswerken tijdens de coronacrisis brengt de pijnpunten binnen ons work management, of zelfs het volledige gebrek daaraan, waarschijnlijk goed aan het licht. Een crisis betekent meestal een kantelpunt, dus behalve ellende, biedt het coronavirus ook een kans. Bedrijven kunnen daarvan zakelijk profiteren, maar ook hun (jongere) ICT-medewerkers, Marketeers en HRM-ers die nu midden in de vuurlinie liggen en kandidaat zijn voor een ernstige burn-out.

[1] https://www.tno.nl/nl/over-tno/nieuws/2019/11/verzuimkosten-door-werkstress-lopen-op-tot-2-8-miljard/
[2] verdubbelt het stressaandeel binnen het totale individuele ziekteverzuim tot 45 %
[3] verdubbelt het stressaandeel binnen het totale individuele ziekteverzuim tot 51 %
[4] Zie het werk van prof. dr. Kees Ahaus en het promotieonderzoek van dr. Irene Sinteur
[5] zoals hier van TNO en CBS, maar ook van het Rathenau Instituut over robotisering, en de WRR Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (bijvoorbeeld het WRR-rapport ´Het Betere Werk´)
[6] https://www.workfront.com/nl/campaigns/state-of-work

 
Auteur: Günter Sandmann, Hoofd Midden-Europa, Benelux en Scandinavië bij Workfront

Hoe vind je dit artikel?


Waardering: Goed (1 rating).

Content op basis van interesse of taal liever niet meer zien? Ga dan naar settings om eenvoudig je voorkeuren in te stellen.

Over Workfront

Workfront is de leverancier van het eerste work management-platform in het digitale tijdperk, dat medewerkers doet opbloeien en bedrijven laat floreren. Workfront is er voor de mensen in organisaties en verbindt medewerkersgroepen naadloos met elkaar, terwijl het eenvoudig integreert met bestaande toepassingen en systemen. De mogelijkheid om kritieke succesfactoren te volgen, meten en analyseren, zorgt ervoor dat iedereen dezelfde, heldere doelen dient.
Meer over Workfront

Disclaimer

Dit item is verkregen via óf is gebaseerd op een externe bron en valt daarmee buiten de verantwoordelijkheid van de redactie. Als het item een (gedeeltelijke) vertaling is van het origineel, dan is bij eventuele verschillen in betekenis het originele item leidend.
20191030101402.jpg
De grootste Nederlandse site over Android
20191029224512.jpg
Het no-nonsense internetbureau
20191029200614.jpg
Drive value with data
20200608191257.png
Dé leukste website op het gebied van zorg in Nederland
20191030103431.png
Conference by app developers, for app developers!
20191030100036.png
Voor professionals met passie voor digitale revolutie!
20200707165104.png
Meer meisjes en vrouwen in bèta, techniek en IT
© 2019-2021, alle rechten voorbehouden.
TechVisor
Het vizier op de tech industrie.